0212-543 33 20
info@personalogia.com

Mizaç Yapılarına Göre Etkili Ekip Oluşturma ve Ekip Yönetimi

İş dünyasında ekip/takım kavramı, uyum, güven, esneklik ve işbirliğine açıklık zemininde şekillenen, kurum içi iletişimi güçlendirerek etkinlik ve verimi artıran gruplar için kullanılan bir kavramdır. Bu anlamda ekip; ortak çıkarlar, değerler ve hedefler çerçevesinde belirli bir amaç için bir araya gelmiş ya da getirilmiş uyumlu, esnek, işbirliğine açık ve destekleyici nitelikler taşıması gereken bir gruptur. Dolayısıyla bir ekibin/grubun etkililiğini, o ekibi oluşturan kişilerin birbirleriyle olan ilişki tarzları, iletişim biçimleri, takıma ve lidere duydukları güven, motivasyon ve bakış açıları gibi parametrelerle açıklamak mümkündür. Bu nedenle kurumsal başarının önemli faktörleri olan; etkili ekip oluşturma, ekip içi uyum ve takım çalışması gibi konular, kişilerin nasıl bir ekip içinde var olmak istedikleri, bulundukları ekip içerisindeki performansları, motivasyon kaynakları, takım çalışmasına yatkınlıkları ile yakından ilgilidir.

Literatürde bireylerin, kişilik, karakter ve mizaç özellikleriyle takım içerisinde aldıkları roller ve bu rolleri sergileyiş biçimlerinin birbiriyle ilişkili olduğuna dair birçok bilimsel çalışma mevcuttur. Yapılan çalışmalar, bireylerin kişilik özelliklerinin etkili takım işleyişinin temel bileşeni olduğunu göstermiştir. Bu çalışmalardan bazıları; bireylerin kişilik özelliklerine uygun takım rollerinde daha başarılı ve verimli olduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda bazı kişilik özelliklerinin ekip liderliği, ekip içi uyum, ekip yönetimi ve ekibin diğer işlevsel alanlarında daha etkin ve verimli olduğu tespit edilmiştir. Karar verme, risk alma, işbirliği yapma, motive etme, sorun çözme tarzı, krizlere müdahale hızı ve yöntemi, esneklik, istikrar, sebatkârlık ve yeniliğe açıklık gibi birçok parametrenin ekip oluşturmada önemi vurgulanmıştır. Yapılan mizaç ve kişilik çalışmaları,  insanların bu özelliklere doğuştan yatkınlıkları olduğu görüşünü kuvvetlendirmiştir. Bu sonuçlardan yola çıkan araştırmacılar doğuştan gelen potansiyel özellikleri tanımlamaya ve sınıflandırmaya çalışarak farklı mizaç ve kişilik modelleri oluşturmuştur. Bu modeller, gerek doğuştan gelen gerekse yaşam sürecinde şekillenen duygusal, düşünsel ve davranışsal özellikleri tanımlamış ve bunları iş yaşamının ihtiyaçlarına yönelik yapılandırmışlardır.

Bu sonuçlar çerçevesinde denilebilir ki; ekip oluşturma ve yönetme sürecinde, ekip üyelerinin konum ve görevleriyle mizaç ve kişilik özelliklerinin uyumlu olması kurumsal başarı açısından oldukça önemlidir. Dolayısıyla “bireyin doğuştan gelen, kendine özgü motivasyon, yönelim, bakış açısı, algı, arayış ve ihtiyaçlarını anlayabilmek, bireylerin ekip içinde alacağı en uygun rolleri tespit etmek açısından yararlı olacaktır. Bu noktada bireyin mizaç yapısını tespit eden ve mizaç yapısına ait olumlu potansiyel ve olumsuzluğa açık riskleri objektif, tutarlı ve bütüncül bir biçimde açıklayan Dokuz Tip Mizaç Modeli, bireylerin takım rollerine uyumlarını değerlendirmekte ve yorumlamakta önemli bir araçtır.

Dokuz Tip Mizaç Modeline göre mizaç; kişilik ve karakteri şekillendiren ve yön veren, kişinin doğuştan getirdiği değişmez özellikler kümesidir. Bu açıdan bakıldığında kişinin mizaç yapısı, takım içinde üstleneceği role uygun olup olmadığının temel bir göstergesidir. Bireylerin ekipte alacağı roller ve bu rollere uygun mizaç yapıları arasındaki ilişkileri bilmek, geliştirilecek kurumsal stratejilerin başarısında çok önemli bir rol oynayacaktır. Bununla birlikte, kişilerin mizaç yapılarını tespit eden Dokuz Tip Mizaç Ölçeği, kişilere uygun olan ve olmayan takım rollerinin saptanmasında, yöneticiler ve insan kaynakları departmanları için önemli bir değerlendirme aracı olacaktır. Dolayısıyla Dokuz Tip Mizaç Modeli, eğitim ve uygulamalarıyla, gerek yöneticilerin etkili ekip oluşturma ve takım yönetimi becerilerini geliştirmelerine gerek çalışanların takım halinde çalışabilme beceri ve performanslarını artırmalarına destek olan önemli bir modeldir.